Let op: Regelgeving en normen op deze pagina (bijv. BetrSichV, DGUV, API 653) verwijzen naar Duitse en Europese kaders. Wij bespreken graag hoe deze zich verhouden tot uw lokale eisen.
Inspectie-intervallen voor industriële installaties – Overzicht per installatietype
Wanneer is de volgende terugkerende inspectie – en wie mag die uitvoeren? Inspectie-intervallen in Duitsland volgen de BetrSichV, TRBS en de risicobeoordeling van de exploitant. Dit overzicht behandelt de belangrijkste installatietypen met hun typische intervallen, inspectietypen en ZÜS-verplichting.
Wanneer moet welke installatie geïnspecteerd worden?
Elke exploitant van industriële installaties in Duitsland staat voor dezelfde vraag: Wanneer is de volgende terugkerende inspectie – en wie mag die uitvoeren?
Het antwoord is niet triviaal. Inspectie-intervallen resulteren uit het samenspel van:
Betriebssicherheitsverordnung (BetrSichV) als kernregeling
Technische Regeln für Betriebssicherheit (TRBS) als specificatie
Risicobeoordeling van de exploitant als individuele basis
Maximale intervallen uit Bijlage 2 en 3 van de BetrSichV als absolute bovengrenzen
De intervallen zijn nooit vast. Zij resulteren uit de risicobeoordeling onder § 3 BetrSichV. De maximale intervallen uit de verordening mogen echter nooit worden overschreden – zelfs als de risicobeoordeling een lager risico aangeeft.
Alle vermelde intervallen zijn maximale intervallen (stand maart 2026). Bij verhoogd risico (agressieve media, hoge temperaturen, corrosieve omstandigheden) kunnen kortere intervallen vereist zijn.
Disclaimer: Dit artikel dient uitsluitend ter algemene informatie. De inhoud is zorgvuldig onderzocht maar vervangt geen juridisch advies. Kopterflug Inspection Services GmbH aanvaardt geen aansprakelijkheid voor juistheid, volledigheid of actualiteit. De gezaghebbende teksten zijn altijd de actuele versies van de verordeningen op gesetze-im-internet.de en baua.de.
Overkoepelende wettelijke grondslagen
BetrSichV – kernregeling§ 14: Terugkerende inspecties van arbeidsmiddelen. § 15: Inspectie van überwachungsbedürftige Anlagen door ZÜS. § 16: Inspectie vóór inbedrijfstelling en na wijzigingen. Bijlage 2: maximale intervallen voor drukapparatuur, liften, Ex-zone-installaties. Bijlage 3: maximale intervallen voor kranen, heftrucks, stellingen.
TRBS – technische regels (BAuA)TRBS 1201: type, omvang, intervallen en documentatie van inspecties. TRBS 1201 Deel 1: inspecties in Ex-zones. TRBS 1203: eisen aan bevoegde personen. TRBS 1111: risicobeoordeling (basis voor alle intervallen).
DGUV – ongevallenpreventieDGUV Regel 113-004: vaten, silo’s en besloten ruimten. DGUV Vorschrift 3: elektrische apparatuur en bedrijfsmiddelen. DGUV Information 208-043: stellingveiligheid. DGUV Information 213-062: drukbeproevingen van vaten.
Inspectie-intervallen per installatietype – overzicht
Het volgende overzicht toont maximale intervallen voor terugkerende inspecties van de belangrijkste industriële installatietypen. Werkelijke intervallen kunnen korter zijn op basis van de risicobeoordeling.
Drukvaten & drukapparatuurWettelijke basis: BetrSichV Bijlage 2 Nr. 4+5; AD 2000; DIN EN 13445. Inspectietypen: interne inspectie, externe inspectie, drukbeproeving. Maximale intervallen: Intern: 5 jaar · Drukbeproeving: 10 jaar · Extern: 2–5 jaar. ZÜS vereist: Ja — Cat. I en hoger. Drone toepasbaar: Ja — interne en externe VT.
Opslagtanks & atmosferische tanksWettelijke basis: BetrSichV Bijlage 2 Nr. 4; TRGS 509; DIN EN 14015; API 653 / EEMUA 159. Inspectietypen: visueel + UT-wanddikte, corrosie, bodemscan, dichtheid. Maximale intervallen: Intern: 5–10 jaar · Met gevaarlijke stoffen: 2–5 jaar. ZÜS vereist: Deels — vaak bevoegde persoon voldoende. Drone toepasbaar: Ja — kerngebied voor drone-inspectie.
Stoom- & heetwaterketelsWettelijke basis: BetrSichV Bijlage 2 Nr. 4; DIN EN 12952; DIN EN 12953. Inspectietypen: interne inspectie, drukbeproeving, veiligheidskleppen. Maximale intervallen: Intern: 3 jaar · Drukbeproeving: 6–9 jaar. ZÜS vereist: Ja — altijd. Drone toepasbaar: Ja — interne inspectie van verwarmingsoppervlakken en buissystemen.
DrukleidingenWettelijke basis: BetrSichV Bijlage 2 Nr. 4; DIN EN 13480; AD 2000 HP 30. Inspectietypen: intern/extern, UT-wanddikte, dichtheidsbeproeving, drukbeproeving. Maximale intervallen: Drukbeproeving: 5–10 jaar · Korter bij corrosieve media. ZÜS vereist: Ja — Cat. I en hoger. Drone toepasbaar: Ja — externe inspectie van leidingbruggen en tracés.
Silo’s, bunkers & bulkvatenWettelijke basis: BetrSichV § 14; DGUV Regel 113-004; TRGS 510; DIN EN 1991-4. Inspectietypen: visueel, constructief, slijtage, stofexplosiebeveiliging. Maximale intervallen:1–5 jaar (risicogebaseerd, vaak jaarlijks bij stofexplosierisico). ZÜS vereist: Zelden — meestal bevoegde persoon. Drone toepasbaar: Ja — kerngebied, vermijdt menselijke toegang conform DGUV 113-004.
Schoorstenen, fakkels & rookgassystemenWettelijke basis: BetrSichV § 14; deelstatelijke bouwvoorschriften; DIN EN 13084; VDI 6200. Inspectietypen: visueel, corrosie, constructieve stabiliteit, voering. Maximale intervallen:1–3 jaar (vaak jaarlijks bij hoge temperaturen). ZÜS vereist: Zelden — bevoegde persoon, deels bouwautoriteit. Drone toepasbaar: Ja — interne en externe inspectie zonder steigers.
Installaties in Ex-zonesWettelijke basis: BetrSichV Bijlage 2 Nr. 3; TRBS 1201 Dl 1; TRGS 722/724; DGUV Regel 113-001. Inspectietypen: explosiebeveiliging, ontstekingsbronanalyse, aarding, potentiaalvereffening. Maximale intervallen:1–3 jaar (per Ex-zone). ZÜS vereist: Ja. Drone toepasbaar: Ja — na gasmeting en onder explosiegrenzen.
Stellingsystemen & hoogbouwmagazijnenWettelijke basis: BetrSichV § 14; DIN EN 15635; DGUV Information 208-043; FEM 10.2.02. Inspectietypen: visueel, schadeclassificatie (groen/geel/rood), constructieve stabiliteit. Maximale intervallen: Deskundige inspectie: 12 maanden · Wekelijkse visuele controles door personeel. ZÜS vereist: Nee — bevoegde persoon (stellinginspecteur). Drone toepasbaar: Ja — luchtstelling-inspectie zonder hoogwerker.
TRBS in detail – Technische regels voor bedrijfsveiligheid
De Technische Regels voor Bedrijfsveiligheid (TRBS) worden gepubliceerd door het Bundesanstalt für Arbeitsschutz und Arbeitsmedizin (BAuA). Zij specificeren de eisen van de BetrSichV en vertegenwoordigen de stand der techniek. Wie de TRBS naleeft, mag ervan uitgaan dat aan de BetrSichV-eisen is voldaan.
TRBS 1201 – Inspecties en controlesDe centrale technische regel voor alle terugkerende inspecties. Definieert inspectietypen (VT, functiebeproeving, metrologisch), omvang, documentatie en intervalbepaling. Ook de basis voor drones als inspectiegereedschap – definieert VT-eisen waaraan de drone moet voldoen.
TRBS 1201 Deel 1 – Inspecties in Ex-zonesSpeciale regel voor inspecties in potentieel explosieve atmosferen. Definieert eisen voor inspectie vóór eerste inbedrijfstelling in Ex-zones, terugkerende inspectie van apparatuur en beschermingssystemen, kwalificatie van inspecteurs (Ex-kennis vereist), documentatie in explosiebeveiligingsdocument.
TRBS 1203 – Bevoegde personenDefinieert wie inspecties mag uitvoeren als befähigte Person (bevoegde persoon): beroepsopleiding in het relevante vakgebied, beroepservaring met de te inspecteren apparatuur, recente relevante werkactiviteit, bijscholing. Voor überwachungsbedürftige Anlagen (drukapparatuur, Ex-zone-installaties) is in plaats daarvan een ZÜS vereist.
TRBS 1111 – RisicobeoordelingDe risicobeoordeling is de basis voor alle inspectie-intervallen. Zij houdt rekening met: aard en omvang van gevaren (medium, druk, temperatuur), bedrijfsomstandigheden (corrosie, slijtage, vermoeiing), ervaring uit eerdere inspecties en incidenten, fabrikantspecificaties en normeisen. Bepaalde intervallen mogen de maximale BetrSichV-intervallen niet overschrijden.
ZÜS of bevoegde persoon – wie mag inspecteren?
Een van de meest gestelde vragen over terugkerende inspecties: Heb ik de TÜV nodig, of volstaat een bevoegde persoon? Het antwoord hangt af van het installatietype.
ZÜS vereist (§ 15 BetrSichV)Een erkende keuringsinstantie (TÜV, DEKRA, GTÜ enz.) moet inspecteren: drukapparatuur vanaf Categorie I, stoomketels (altijd), liften, Ex-zone-installaties in bepaalde gevallen. De ZÜS stelt het inspectierapport op, dat wordt overhandigd aan de exploitant en, indien van toepassing, de autoriteit.
Bevoegde persoon voldoende (§ 14 BetrSichV)Een befähigte Person conform TRBS 1203 volstaat voor: opslagtanks (atmosferische vaten, geen overdruk), silo’s en bunkers (geen drukapparatuur), schoorstenen en fakkels (als arbeidsmiddel), stellingsystemen, leidingen onder bepaalde drempels, kranen en takels.
Drone als gereedschap voor beidenOngeacht of een ZÜS of een bevoegde persoon inspecteert: de drone is een inspectiegereedschap dat beiden ter beschikking staat. De TÜV-deskundige gebruikt dronegegevens voor de interne inspectie; de bevoegde persoon gebruikt dronegegevens voor de visuele inspectie. Kopterflug levert de gegevens – de inspectiebeslissing rust altijd bij de inspecteur.
Drone als inspectiegereedschap – welke inspecties kan het ondersteunen?
Visueel onderzoek (VT) ✓Het belangrijkste toepassingsgebied van de drone. VT conform DIN EN ISO 9712 / DIN EN 13018 omvat visuele oppervlakte-inspectie op corrosie, scheuren, coatingschade en vervorming. De ELIOS 3 levert 4K-video en hoogresolutie foto’s – vaak in betere kwaliteit dan handmatige visuele inspectie.
Thermografie ✓De warmtecamera van de ELIOS 3 detecteert temperatuurverschillen en identificeert hotspots, isolatieschade en materiaaldefecten. Bijzonder waardevol voor ketelinspecties (detectie van defecte vuurvaste voering) en leidinginspecties (leklokalisatie).
LiDAR / 3D-opmeting ✓De LiDAR-module van de ELIOS 3 creëert nauwkeurige 3D-modellen van het inspectiegebied. Ideaal voor het documenteren van vervormingen, verzakkingen en geometrische afwijkingen – bijv. in tankbodems of siloconstructies.
UT-wanddikte ✓ (beperkt)De ELIOS 3 beschikt optioneel over een UT-payload voor contactgebaseerde ultrasone wanddiktemeting. Momenteel geschikt voor bepaalde oppervlakken en geometrieën. In veel gevallen identificeert de drone de locaties waar gerichte UT-metingen vervolgens worden uitgevoerd.
Drukbeproeving ✗De hydraulische of pneumatische drukbeproeving is een fysieke beproeving die geen drone kan vervangen. De drone kan de toestand vóór en na de beproeving echter documenteren.
Contact-NDT (MT, PT, ET) ✗Magnetische deeltjesbeproeving, penetrantbeproeving en wervelstroombeproeving vereisen direct contact met het oppervlak. De drone kan de verdachte locaties identificeren waar deze methoden gericht worden toegepast.
Documentatie-eisen
AD 2000 databladenDuitse regelgeving voor drukapparatuur. Vult DIN EN-normen aan met nationale specifieke eisen. Bijzonder relevant: HP 30 (leidingen), S-serie (bijzondere gevallen). Vaak gebruikt als basis voor inspectie van oudere installaties.
TRGS 509 / TRGS 510TRGS 509: Opslag van vloeibare gevaarlijke stoffen in vaste vaten — definieert inspectie-eisen voor opslagtanks. TRGS 510: Opslag van gevaarlijke stoffen in verplaatsbare vaten.
Documentatieverplichtingen§ 14 lid 6 BetrSichV verplicht exploitanten inspectieverslagen te bewaren tot minstens de volgende inspectie + 2 jaar. Verslagen moeten bevatten: resultaat, datum, naam inspecteur, omvang, geïdentificeerde gebreken en datum van volgende inspectie.
Dronegegevens als inspectiedocumentatieDe drone levert naadloze digitale documentatie: 4K-video, hoogresolutie foto’s, LiDAR 3D en thermografie. Deze gegevens worden gearchiveerd als bijlagen bij het inspectierapport en maken vergelijkingsinspecties bij de volgende terugkerende inspectie mogelijk.
Conclusie: ken de intervallen, plan inspecties efficiënt
Terugkerende inspecties conform BetrSichV zijn niet optioneel – het is een wettelijke verplichting. Kennis van inspectie-intervallen is de basis voor efficiënte onderhoudsplanning.
Drie aanbevelingen voor exploitanten:
Houd de risicobeoordeling actueel: Intervallen resulteren uit de risicobeoordeling. Een verouderde beoordeling kan leiden tot onjuiste intervallen.
Bundel inspecties: Wanneer meerdere installaties vergelijkbare intervallen hebben, loont het inspecties te combineren binnen een turnaround.
Plan met drones: Voor interne inspecties van vaten, tanks, ketels en silo’s kan de drone de voorbereidingsinspanning drastisch verminderen – geen steigers, geen touwtoegangstechnieken, geen DGUV-betreding van besloten ruimten met reddingsketen.
VeiligheidGeen menselijke toegang tot besloten ruimten – de meest voorkomende oorzaak van ongevallen bij interne inspecties wordt geëlimineerd.
KostenbesparingGedocumenteerde besparingen van 40–80% vergeleken met conventionele betreding door het wegvallen van steigers en reddingsketens.
Kortere stilstandenInterne inspecties in uren in plaats van dagen – minder productieverles tijdens revisies en turnarounds.
Uw contactpersoon
Dipl.-Ing. Karsten Lehrke
Directeur Wij ondersteunen onze klanten bij het plannen van terugkerende inspecties met drone-ondersteuning – van intervalbepaling tot het inspectierapport voor de ZÜS.
Gerelateerde diensten
Tankinspectie – Interne inspectie van opslagtanks conform BetrSichV en API 653
Ketelinspectie – Terugkerende inspectie van stoomketels conform EN 12952/12953
Besloten ruimten – Inspectie van besloten ruimten zonder menselijke toegang – DGUV 113-004
Silo-inspectie – Interne inspectie van silo’s en bunkers zonder betreding besloten ruimten
Wie stelt de inspectie-intervallen vast voor terugkerende inspecties?
De inspectie-intervallen worden vastgesteld door de exploitant binnen het kader van zijn risicobeoordeling (§ 3 BetrSichV). De BetrSichV specificeert maximale intervallen in Bijlage 2 en 3 die niet mogen worden overschreden. TRBS 1201 specificeert hoe risicogebaseerde intervalbepaling moet worden uitgevoerd. Voor überwachungsbedürftige Anlagen stelt de ZÜS de datum van de volgende inspectie vast in het inspectierapport.
Wat gebeurt er als een inspectie-interval wordt overschreden?
Overschrijding van een inspectie-interval is een bestuursrechtelijke overtreding onder § 22 BetrSichV. Boetes tot €25.000 kunnen worden opgelegd. Ernstiger: bij een ongeval bij een niet-tijdig geïnspecteerde installatie is de exploitant persoonlijk aansprakelijk. Verzekeraars kunnen weigeren uit te keren. In het ergste geval kan een stilleggingsbevel van de toezichthoudende autoriteit volgen.
Kan een drone de terugkerende inspectie volledig vervangen?
Nee. De drone is een inspectiegereedschap, geen vervanging voor de keuringsdeskundige of de bevoegde persoon. De vereiste inspectie moet worden uitgevoerd en beoordeeld door een gekwalificeerde persoon. De drone levert de gegevensbasis – met name voor de interne visuele inspectie, waarbij menselijke betreding van het vat overbodig wordt.
Accepteren ZÜS zoals TÜV en DEKRA dronegegevens als inspectiebasis?
In de praktijk worden drone-inspectiegegevens door veel ZÜS geaccepteerd als inspectiebasis voor de interne inspectie. De beslissing rust bij de individuele keuringsdeskundige. Wij adviseren de keuringsdeskundige vroeg te betrekken – idealiter aanwezig op locatie tijdens de dronevlucht om de piloot in realtime aan te sturen.
Wat is het verschil tussen ZÜS en een bevoegde persoon?
Een ZÜS (erkende keuringsinstantie) zoals TÜV, DEKRA of GTÜ is een door de overheid geaccrediteerde organisatie die überwachungsbedürftige Anlagen (drukapparatuur, liften, Ex-zone-installaties) mag inspecteren. Een bevoegde persoon conform TRBS 1203 is een individu met de passende opleiding, ervaring en vakkennis die andere arbeidsmiddelen (tanks, silo’s, stellingen) mag inspecteren. Welke inspectie welke inspecteur vereist, volgt uit § 14 en § 15 BetrSichV.
Kunnen inspectie-intervallen worden verlengd?
In principe ja – intervallen resulteren uit de risicobeoordeling. Als de exploitant op basis van eerdere inspectieresultaten en bedrijfservaring kan aantonen dat er een lager risico is, kunnen intervallen binnen de maximale grenzen worden aangepast. De maximale intervallen uit BetrSichV Bijlage 2/3 zijn echter absoluut en kunnen niet worden verlengd.
Contact – terugkerende inspectie plannen met drone
Samen met u en uw keuringsinstantie verduidelijken wij hoe de drone uw volgende terugkerende inspectie kan ondersteunen – efficiënt, veilig en normenconform.
